FORD CAPRI 3100 RS GAA
Tim Kuijl bestuurd momenteel de 3100 capri van Dieter in de Belcar historic cup na een crash met zijn BMW op het circuit van Spa in de openingswedstrijd van het seizoen
Historie en positie in de racerij
De Ford Capri RS3100 – vaak simpelweg Capri GAA genoemd – was een van de meest extreme toerwagens van de jaren zeventig. Dit was geen gewone Capri meer, maar een bijna prototype-achtige raceauto waarmee Ford Motor Company in 1974 de Europese toerwagenracerij domineerde. De auto werd ingezet in Groep 2 en de DRM, met grote successen op circuits als Kyalami, Norisring, Sebring, Zandvoort, Hockenheim, Jarama, Daytona en tijdens de 1000 km van Mexico.
Wat betekent “GAA” en wie bouwde hem?
“GAA” was de interne Group 2-ontwikkelingscode van Ford Motorsport. De Capri werd in Keulen gebouwd op basis van de straat-RS3100, maar vrijwel elk onderdeel werd voor competitie aangepast. Ford Keulen werkte daarbij samen met Ford Advanced Vehicle Operations (AVO), Weslake Engineering en later Zakspeed, dat een sleutelrol zou spelen in de verdere ontwikkeling.
Techniek: de Essex/Weslake V6 en het lage gewicht
Onder de kap lag een zwaar aangepaste Essex/Weslake V6. Officieel was de motor als 3,1 liter gehomologeerd, maar in race-uitvoering groeide de inhoud naar ongeveer 3,4 liter. Met aluminium cilinderkoppen, dry-sump smering, Lucas-injectie en in sommige evoluties vier kleppen per cilinder leverde de motor tot circa 460 pk bij 9.000 tpm – gigantisch voor een toerwagen in 1974, waar veel concurrenten nog rond de 300–350 pk zaten.
Om het gewicht te drukken gebruikte Ford aluminium panelen, kunststof deuren en motorkap en plexiglas ruiten. Afhankelijk van de setup woog de Capri GAA ongeveer 950 tot 1.050 kilo. De verhouding tussen gewicht en vermogen was daardoor spectaculair en gaf de auto een bijna sportprototype-achtig prestatieniveau.
Aerodynamica en design: een voorloper van Group 5
Visueel leek de GAA meer op de latere DRM-silhouetwagens dan op een klassieke toerwagen. Enorme uitgebouwde spatborden, een diepe frontsplitter, brede slicks, een agressieve wielbasis en op latere versies een forse achterspoiler gaven de Capri een extreem uiterlijk, zeker voor 1974. Veel historici zien de Capri GAA daarom als de schakel tussen de traditionele Group 2-toerwagens en de latere “silhouette monsters” van DRM en Group 5.
Successen en coureurs van wereldklasse
De Capri GAA won vrijwel overal waar hij aan de start verscheen. Hij was bijzonder succesvol in het European Touring Car Championship (ETCC) en de Deutsche Rennsport Meisterschaft (DRM). De lijst met coureurs onderstreept hoe serieus Ford dit project nam: Niki Lauda, Toine Hezemans, Klaus Ludwig, Jochen Mass, Dieter Glemser, Rolf Stommelen, Hans Heyer, Horst Kwech en Harry Theodoracopoulos reden met de Capri.
Voor Nederlandse autosportfans is vooral Toine Hezemans een sleutelnaam. Hij won het Europees Toerwagenkampioenschap, meerdere endurance-races en maakte de Capri GAA beroemd in Nederland. Hezemans stond bekend om zijn agressieve rijstijl, zijn gevoel voor zware toerwagens en zijn snelheid op circuits als Zandvoort en de Nürburgring.
De sound en de invloed op latere racers
De Capri GAA is legendarisch om zijn geluid: een hoogtoerige Weslake V6 met rauwe inlaat en explosieve uitlaatklappen. Veel historisch-racefans noemen het een van de mooiste racegeluiden ooit. Technisch en aerodynamisch beïnvloedde de auto latere Zakspeed Capri Turbo’s, de DRM Group 5-monsters en de verdere ontwikkeling van aerodynamica in touring cars. Hij bewees dat een relatief betaalbare coupé als de Capri een racebeleving op het niveau van exoten als Ferrari kon bieden.
Tegenwoordig: zeldzaam, kostbaar en geliefd
Originele Capri GAA’s zijn vandaag extreem zeldzaam. Works-auto’s met gedocumenteerde historie bereiken vaak prijzen in de zeven cijfers, meer dan één miljoen euro. Ze verschijnen nog op evenementen als Goodwood Festival of Speed, Le Mans Classic en historische DRM-demonstraties, waar ze steevast veel aandacht trekken.
Wie zich verder verdiept in de Capri 3100 RS GAA, stapt automatisch in het verhaal van de rivaliteit met de BMW 3.0 CSL “Batmobile” in de jaren zeventig – een tijd waarin de Capri tot de meest spectaculaire toerwagens ter wereld behoorde.